Podniebna kolej w Wuppertal

Wuppertaler Schwebebahn to najdłuższa na świecie, działająca od ponad 119 lat linia kolei podwieszanej. Ma ona około 13 kilometrów długości, łączy dzielnice Barmen, Elberfeld i Vohwinkel w mieście Wuppertal (Nadrenia Północna-Westfalia w Niemczech), a na jej trasie znajduje się 20 przystanków. Operatorem linii jest obecnie przedsiębiorstwo Wuppertaler Stadtwerke (WSW).

Technologia jednej szyny

System Schwebebanhn powstawał w latach 1897-1903, ale pierwszy pociąg ruszył w trasę już w 1901 roku. Linia jest dwutorowa, a co najważniejsze, każdy z torów to tylko jedna szyna. Kolejka jeździ nad rzeką Wupper oraz przecina autostradę A46, a przejechanie całej trasy zajmuje około 30 minut. Wuppertaler Schwebebahn jest najstarszym funkcjonującym systemem kolei elektrycznej z podwieszanymi wagonami.

Pociągi są zawieszone na pojedynczej, zasilanej napięciem 750 V szynie, przymocowanej do stalowej ramy. Wagony opierają się na szynie kołami i mogą wychylać się nawet o 15 stopni w każda stronę, osiągając prędkość 60km/h! Po dojeździe do przystanku końcowego, składy zawracają na specjalnych pętlach, zlokalizowanych na obydwu krańcach trasy.

Co ciekawe, podczas gdy w Polsce ETCS (European Train Control System – Europejski System Kontroli Pociągów) jest nadal rzadkością, został on niedawno zainstalowany na całej linii Wuppertaler Schwebebahn. Dzięki użyciu ETCS, pociągi mogą kursować ze znacznie większą częstotliwością, poprawiono także bezpieczeństwo prowadzenia ruchu.

Przystanek Werther Brücke // fot. Mbdortmund (GFDL 1.2)

Tabor WSW

Park taborowy Wuppertaler Schwebebahn to w chwili obecnej 31 nowoczesnych wagonów. Każdy z wagonów ma około 24 metrów długości (a więc mniej więcej tyle, co klasyczny wagon w pociągu TLK) oraz 4 pary drzwi, co ułatwia przeprowadzenie wymiany pasażerskiej na przystanku.

W 2011 roku przedsiębiorstwo Wuppertaler Stadtwerke podpisało umowę na dostawę nowych składów, pozwalających na zastąpienie wysłużonych pociągów GTW 72, które były w ruchu od 1972 roku. Zamówiono wagony GTW 15 produkcji firmy Vossloh, które wyposażone są m.in. w miękkie siedzenia, klimatyzację i ekrany Systemu Informacji Pasażerskiej. Pociągi GTW 15 rozpoczęły służbę pod koniec 2016 roku, a do końca roku 2018 wycofano z eksploatacji wszystkie składy starego typu.

W użyciu pozostaje także oryginalny wagon z 1900 roku, tzw. Kaiserwagen (wagon cesarski), który wykorzystywany jest na specjalne okazje. Istnieje możliwość zorganizowania imprezy (ślubu, urodzin) w takim wagonie.

Najnowszy typ wagonów WSW – GTW 15

Ciekawa historia Schwebebahn

Przez niemal 120 lat funkcjonowania kolejki, wydarzył się tylko jeden poważny wypadek. 12 kwietnia 1999 roku jeden z pociągów uderzył w stalowy element, nieuważnie pozostawiony na szynie przez prowadzących remont robotników. Część składu wpadła do znajdującej się 8 metrów niżej rzeki, w wyniku czego 47 osób zostało rannych, a 5 straciło życie. Kolejka wznowiła funkcjonowanie dopiero osiem tygodni po wypadku, gdyż konieczne było przeprowadzenie naprawy szyn.

Wypadek z 12 kwietnia 1999 roku // fot. pillboxs (CC BY-SA 3.0)

Inna ciekawa sytuacja miała miejsce 21 lipca 1950 roku. Tego dnia, dyrekcja jednego z cyrków postanowiła zorganizować nietypową akcję reklamową. Do jednego z wagonów kolejki załadowano… słonia, który miał odbyć podróż z przystanku Rathausbrücke do przystanku Adlerbrücke.

Tuffi – bo tak nazwany został później młody słoń (tuffo oznacza w języku włoskim skok do wody) – nie był jednak zachwycony tym pomysłem i w trakcie podróży postanowił opuścić skład. Niestety, nie wziął pod uwagę, że pociąg znajduje się kilka metrów nad ziemią i wylądował w rzece Wupper. Na szczęście nie odniósł większych obrażeń, a całe wydarzenie upamiętnione zostało na murze jednego ze znajdujących się obok domów – namalowano na nim wizerunek zwierzęcia.

Ilustracja przedstawiająca moment wypadku // fot. berlinomagazine.com

Kolejka pojawia się też często w tekstach kultury: książkach, serialach, a nawet pełnometrażowych filmach. Obecnie, każdego dnia około 80 000 pasażerów korzysta ze Schwebebahn jako z regularnego środka transportu publicznego. Łączna liczba pasażerów w ciągu roku to prawie 30 milionów!

Zdjęcie w tle: Max Grobecker (CC BY-SA 4.0)

Kuba Kisieliński

Avatar

Jestem miłośnikiem kolei, autorem tekstów oraz zdjęć dla KOLEO.